Μουσείο Θεοφίλου : Βρίσκεται στο προάστιο Βαρειά Μυτιλήνης, στεγαζόμενο σε κτίριο λιτής αρχιτεκτονικής , το οποίο χτίστηκε το 1965, μέσα σε κατάφυτη από ελαιώνες έκταση. Στεγάζει 86 πίνακες του διάσημου -σε παγκόσμιο επίπεδο- λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου Χατζημιχαήλ. Ο Θεόφιλος (1873-1934) γεννήθηκε και έζησε τα παιδικά του χρόνια στην όμορφη περιοχή της Βαρειάς, τόπο που τον αγάπησε με βάθος και συναίσθημα που το μετέδωσε απλόχερα στο ζωγραφικό του έργο.
![]() |
![]() |
Περιηγήθηκε, ανήσυχος και ονειροπαρμένος όπως ήταν, απ' την Σμύρνη ως το Πήλιο και την Λάρισα για να επιστρέψει οριστικά στην Μυτιλήνη το 1926, όπου και τον ανακάλυψε ο διακεκριμένος Λέσβιος τεχνοκριτικός - εκδότης Ελευθεριάδης-Τεριάντ. Ο Τεριάντ κυριολεκτικά έβγαλε από την αφάνεια τον ζωγράφο Θεόφιλο με διοργάνωση έκθεσής του στο Παρίσι και μόνιμη έκθεση ορισμένων έργων του στο Μουσείο του Λούβρου.

Τα συγκεκριμένα έργα που εκτίθενται στο Μουσείο ανήκουν στην ώριμη περίοδο της ζωγραφικής του καλλιτέχνη και διακρίνονται για την αυθεντική χρωματική τους αρμονία, την ρεαλιστική αυθεντικότητα των απεικονιζόμενων προσώπων, την ζωντάνια και τον πηγαίο αυθορμητισμό του λαϊκού ζωγράφου. Το κτίριο χτίστηκε με δαπάνη του Τεριάντ και κατόπιν δωρίστηκε (1964) στο Δήμο Μυτιλήνης.
Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Βιβλιοθήκη Ελευθεριάδη-Τεριάντ : Βρίσκεται πλησίον του κτιρίου που στεγάζει το Μουσείο Θεοφίλου στην Βαρειά. Στις 16 από τις 20 συνολικά αίθουσες του, παρουσιάζονται 29 βιβλία του τεχνοκριτικού-εκδότη Ελευθεριάδη-Τεριάντ, με εικονογραφήσεις διάσημων καλλιτεχνών, όπως του Πικάσο, Σαγκάλ, Λωράνς, Βιγιόν, Λεζέ, Ματίς κ.α.
Η ιδέα του εικονογραφημένου βιβλίου του Τεριάντ είναι αποτέλεσμα της εκδοτικής του εμπειρίας και της βαθιάς γνωριμίας του με τη ζωγραφική και τα χειρόγραφα του Μεσαίωνα.
Σε κάθε αίθουσα του Μουσείου υπάρχει σε βιτρίνα ατόφιο το κάθε βιβλίο του, ενώ στους τοίχους υπάρχουν οι περισσότερες εικόνες και σελίδες του εκτεθειμένες στον επισκέπτη. Επίσης μεταξύ άλλων υπάρχουν 40 πίνακες του Θεόφιλου Χατζημιχαήλ και έργα του εξίσου διακεκριμένου Έλληνα ζωγράφου Τσαρούχη.